«Εκ παιδείας άρξασθαι» ή αρχίζουν τα σχολεία αντίο ξενοιασιά;

Γράφει η Γραμμένου Ευαγγελία, φιλόλογος στο ΓΕΛ ΦΑΡΚΑΔΟΝΑΣ

Το κουδούνι  αύριο  θα χτυπήσει για να σηματοδοτήσει την έναρξη της σχολικής  χρονιάς μετά την καλοκαιρινή ραστώνη. Διδάσκοντες και μαθητές θα μπουν στον  καθημερινό  αγώνα. Ένας αγώνας που αφορά στη μάθηση, στην  ενίσχυση της κρίσης και της ικανότητας να αντιμετωπίζουν με συνεργασία τα προβλήματα της ζωής.

Ή μήπως όλα αυτά τα δεοντολογικά και δεδομένα δεν είναι και τόσο δεδομένα, μα φαντάζουν ουτοπικά αφού θα αρχίσουμε να μετράμε ελλείψεις σε έμψυχο υλικό και σε κτήρια και σε αναλώσιμα ;

Χρόνια τώρα η κομματική ιδιοτέλεια εκμαυλίζει την ελλαδική κοινωνία και ειδικότερα τη νεολαία, με δωρεάν φανταιζίστικες παροχές, ενώ εγκληματικά στερεί τη χώρα από παραγωγικές επενδύσεις σε απαιτητικές δομές εκπαίδευσης και έρευνας.Απηυδισμένη η νεολαία και πεπεισμένη ότι το κράτος μόνο της οφείλει και της τα οφείλει όλα δωρεάν, δεν έχει άλλη διαφυγή από την επακόλουθη ανία. Και δεν υπάρχει ούτε μια τίμια  φωνή να φωνάξει: «Καταργήστε την εκμαυλιστική φενάκη της παρεχόμενης  παιδείας, σύνθημα σαν ρούχο πολυφορεμένο και επιτέλους αναμορφώστε από τα θεμέλια τη διαλυμένη παιδεία».

Χρειαζόμαστε παιδεία για τον δικό μας τόπο. Όχι άλλον πιθηκισμό, αγκομαχητό και λαχάνιασμα πίσω από ξένες φανταχτερές μόδες, εφήμερες ιδεολογίες, χρεωκοπημένους «φωταδισμούς» που έρχονται και παρέρχονται και πάντοτε εμείς υστερούμε.

Χρειαζόμαστε παιδεία για τις δικές μας ανάγκες. Δεν μπορούμε να ξεχνάμε με μικρονοϊκή επιπολαιότητα πως, αν το γένος των Ελλήνων επιβίωσε μέσα στους αιώνες, δεν το οφείλει ούτε στην πολεμική του ισχύ ούτε στα μέσα παραγωγής  ούτε στο σύστημα διανομής των αγαθών. Τα σύνορά μας – ενίοτε ας το  υπενθυμίζουμε εαυτούςκαι αλλήλους- δεν βρίσκεται τόσο στις υφαλοκρηπίδες αλλά και στη γλώσσα, στην ορθοδοξία , στην παιδεία.

Να συνεννοηθούμε επιτέλους κάποτε οι Νεοέλληνες για μια παιδεία με δική της ραχοκοκαλιά, με δική της ταυτότητα.

Και  δεν είναι πολλά τα χρόνια που πέρασαν από τότε που ο Καβάφης έγραφε «, Ελληνικός – ιδιότητα δεν έχ’ η ανθρωπότης τιμιοτέραν· εις τους θεούς ευρίσκονται τα πέραν».

Προϋπόθεση λοιπόν όλων είναι η Παιδεία .

Φτάνει να είναι µια Παιδεία

πραγµατικά εθνική µε τη σολωµική έννοια ότι «εθνικό είναι το αληθινό», παιδεία

δηµοκρατική, παιδεία µε ουσιαστικό περιεχόµενο που να φρονηµατίζει και να εµπνέει

τους νέους, παιδεία που να  σφυρηταλατεί  τις ψυχές και τη σκέψη των ανθρώπων, παιδεία

που να ενεργοποιεί τις ευαισθησίες  και να κινητοποιεί την αγάπη, την αφοσίωση και

τη θυσία και τής ζωής µας ακόµη για την πατρίδα και την κοινωνία , για τους άλλους που είναι ένα κομμάτι του εαυτού μας.

Γιατί, η παιδεία πρωτίστως  διδάσκει πως  κανένας μας δεν είναι νησί από μόνος του. Είναι απλώς ένα κομμάτι μιας στεριάς.

Γιατί μόνο όταν έχουμε συνείδηση ποιοι είμαστε και τι θέλουμε, μόνο τότε μπορούμε να προσλάβουμε οτιδήποτε (κάθε καινούργια γνώση, επιστήμη, μέθοδο, πρακτική) χωρίς να υποτασσόμαστε στο πρόσλημμα.

Στο τελευταίο Τεστ Γενικών Γνώσεων και Δεξιοτήτων του ΑΣΕΠ στο οποίο διαγωνίστηκαν πάνω από 100.000 απόφοιτοι λυκείου και πτυχιούχοι για μια θέση στο Δημόσιο, η αποτυχία σε φαινομενικά απλές ερωτήσεις ήταν χαρακτηριστική: Ούτε δύο στους δέκα δεν γνώριζαν από πού διέρχεται ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης και τι θα μεταφέρει. Εφτά στους δέκα δεν μπορούσαν να τοποθετήσουν σε σωστή χρονολογική σειρά την Ελληνική Επανάσταση του ’21, την Οκτωβριανή Επανάσταση, τη Γαλλική Επανάσταση και τη Διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας.

Ενώ τα ποσοστά αναλφαβητισμού μειώνονται, και όλο και περισσότεροι νέοι έχουν πρόσβαση  στη μέση, ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, εντείνεται το παράδοξο φαινόμενο του λειτουργικού αναλφαβητισμού. Μια μορφή σύγχρονης αμάθειας, που δεν είναι μετρήσιμη με ποσοτικούς δείκτες, αλλά παρατηρείται εμπειρικά, όχι μόνο στα γραπτά, αλλά και στην καθημερινότητα της σχολικής και εξωσχολικής ζωής.

Η γενιά που παίζει στα δάχτυλα το ποντίκι και το πληκτρολόγιο κινδυνεύει να χάσει όχι το τρένο της πληροφορίας, αλλά το τρένο της γνώσης και της κριτικής σκέψης.

Με την υπερπροσφορά των πληροφοριών, την αποστήθιση και τη δαμόκλειο σπάθη του εξεταστικού συστήματος να πρωταγωνιστούν στην εκπαίδευση, το διάβασμα γίνεται απωθητική εμπειρία. Οι πρόσκαιροι καρποί του, οι όποιες αποσπασματικές γνώσεις σβήνουν έπειτα από λίγα χρόνια ακριβώς γιατί δεν οι δέκτες δεν μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν συνδυαστικά στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα.

Ας  έχουμε όλοι στο μυαλό μας  αρχικά  πως μόνομε την παιδεία ο άνθρωπος έχει την δυνατότητα να μην εκπέσει στην κατάσταση του θηρίου ( με ό, τι συνεπάγεται) και επίσης   θυμόμαστε μακροπρόθεσμα ό, τι ανακαλύπτουμε μόνοι μας.

Καλή χρονιά!