Μπορμποτσιλιά: ένα δέντρο άγνωστο για πολλούς, γνωστό όμως στην Κρήνη και σε χωριά της Φαρκαδόνας

Είναι η Μελικοκιά ή Κελτίς ένα περίεργο δέντρο με πριονωτή φυλλωσιά και κορμό καστανοκίτρινο που το συναντούμε έντονα στην Κρήνη, ξυπνώντας μνήμες των παιδικών χρόνων

Αν ανηφορίσει κανείς στο λόφο που βρίσκεται κτισμένος αιώνες τώρα ο Βυζαντινός Ναός του Αγίου Νικολάου Κρήνης, θα δει στο προαύλιο της εκκλησίας πλειάδα δέντρων, που κεντρίζουν την προσοχή του επισκέπτη.

Είναι οι «μπορμποτσιλιές» ένα περίεργο δέντρο με πριονωτή φυλλωσιά και κορμό καστανοκίτρινο. Ένα δέντρο, τους καρπούς του οποίου γεύτηκαν εκατοντάδες κάτοικοι της Κρήνης, ενώ τα παιδιά του χωριού, έπαιξαν, επινοώντας διάφορα παιχνίδια με τους καρπούς του.Οι μπορμποτσιλιές, κατά την τοπική ονομασία, γνωστές στο πανελλήνιο ως μελικοκιές, δεσπόζουν στην Κρήνη, αλλά και σε ορισμένα άλλα χωριά του Δήμου μας. Είναι πασίγνωστες σε περιοχές της Μακεδονίας και της Πελοποννήσου κυρίως για τους καρπούς που έχουν ευεργετικές ουσίες για τον ανθρώπινο οργανισμό. Το ξύλο τους δε, χρησιμοποιήθηκε παλιά για την κατασκευή μπαστουνιών, παραδοσιακών οργάνων κι όχι μόνο.

Στην περιοχή μας στις μνήμες των παιδιών σήμερα ενήλικων και μπαμπάδων στη θέα τους έρχονται τα παιχνίδια στο σχολείο και στην πλατεία, τότε που με καλαμάκια κι άλλα είδη, οι σπόροι του δέντρου χρησιμοποιούνταν για πειράγματα αλλά για «χτυπήματα», ως ένας είδος σφαίρας για τα παιδιά.

Ανατρέχοντας στην ιστορία πληροφορηθήκαμε ότι ο συγκεκριμένος καρπός πιστεύεται ότι είναι ο λωτός των αρχαίων Ελλήνων τον οποίο ο Ηρόδοτος, ο Διοσκουρίδης και ο Θεόφραστος περιγράφουν ως γλυκό, ευχάριστο και υγιεινό.

Φυτευόταν από παλιά σε κάστρα, και σε μοναστήρια. Όταν αυτά πολιορκούνταν και οι άνθρωποι δεν είχαν τροφή χρησιμοποιούνταν ως τροφή χάρη στις θρεπτικές ουσίες που περιείχαν οι καρποί.

Το ξύλο είναι καστανό-κίτρινο ως γκριζωπό, είναι πολύ σκληρό αλλά εύκαμπτο και πολύ ανθεκτικό σε προσβολές από μύκητες. Οι ευέλικτοι λεπτοί βλαστοί του χρησιμοποιούνται ως μπαστούνια, για κατασκευή οργάνων μουσικής

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εμπλουτισμό αναδασώσεων μεσογειακών οικοσυστημάτων και για καλάμια ψαρέματος.

Η Μπορμποτσιλιά είναι φυλλοβόλο πλατύφυλλο δένδρο με κόμη πλατιά κυκλική έως 10 μέτρα, το ύψος της φθάνει τα 25 μέτρα, ενώ στα ψυχρότερα κλίματα φτάνει έως τα 10μ. έχει σταχτί λείο κορμό που μοιάζει με της οξιάς.

Τα φύλλα της είναι λογχοειδή ή επιμήκη, πριονωτά, κατ’ εναλλαγή, με μακρύ μίσχο και έχουν μήκος 5-15 εκατοστά. Η επάνω επιφάνεια τους έχει βαθυπράσινο χρώμα με τριχίδια ενώ η κάτω πιο γκριζοπράσινο και με πυκνό χνούδι.

Ανθίζει Μάρτιο – Απρίλιο και τα άνθη της είναι μικρά, πράσινα, απέταλα, ερμαφρόδιτα, είτε μεμονωμένα είτε σε μικρές ομάδες στις μασχάλες των φύλλων.

Ο καρπός της είναι δρίπη (ένα μικρό μούρο), αρχικά πράσινος, κιτρινωπός το καλοκαίρι και σκούρο-μωβ στη ωριμότητα, με διάμετρο 1 εκατοστό, ωριμάζουν από Σεπτέμβριο – Οκτώβριο, είναι εδώδιμοι και έχουν γλυκιά γεύση, είναι εξαιρετικά δημοφιλής στα τα πουλιά και στα άλλα άγρια ζώα.

Το συναντάμε σχεδόν σε όλη την χώρα σε χαμηλό υψόμετρο, σε περιοχές με θερμά καλοκαίρια και πολύ ήλιο, σε αραιά δάση, σε θαμνότοπους, φράκτες και σε όρια ορεινών κτημάτων.

Τα φύλλα και οι καρποί είναι στυπτικά, μαλακτικά και στομαχικά.

Αφέψημα από φύλλα και καρπούς χρησιμοποιείται στη θεραπεία της αμηνόρροιας, και σε βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία μεταξύ των κύκλων και σε κολικούς. Το αφέψημα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σαν στυπτικό για τους βλεννογόνους, στη θεραπεία της διάρροιας, της δυσεντερίας και σε πεπτικά έλκη.

Οι καρποί όταν ωριμάσουν είναι βρώσιμοι και μπορούν να καταναλωθούν ωμοί ή μαγειρεμένοι.

Η Μπορμποτσιλιά έχει ισχυρό και βαθύ ριζικό σύστημα που τη κάνει ανθεκτική στους ισχυρός ανέμους και έχει εξαιρετική αντοχή στην ξηρασία και τη ζέστη, έχει μικρές απαιτήσεις σε νερό τους ζεστούς μήνες. Προτιμά τα βαθιά γόνιμα σχεδόν υγρά εδάφη αλλά τα πάει καλά και σε μέτρια σχετικά ξηρά εδάφη με καλή όμως αποστράγγιση. Είναι δέντρο ευαίσθητο στους όψιμους παγετούς και η ελάχιστη θερμοκρασία αντοχής του είναι -20 °C.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *