Νέα δεδομένα φέρνει το πρόγραμμα «Κλεισθένης»

Με το νέο σύστημα θα ψηφίσουμε τον ερχόμενο Μάιο για να εκλέξουμε προέδρους, δημάρχους, περιφερειάρχες και συμβούλους

Περίπου 80 ημέρες μας χωρίζουν από τις αυτοδιοικητικές εκλογές του Μαΐου. Δυόμιση περίπου μήνες πριν οδεύσουμε στις κάλπες για να εκλέξουμε προέδρους, δημάρχους, περιφερειάρχες, κοινοτικούς, δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους. Την φετινή χρονιά θα πρέπει να ξεχάσουμε τα όσα έχουμε συνηθίσει από το 1998 έως και στις τελευταίες εκλογές του 2014. Οι αυτοδιοικητικές εκλογές την φετινή χρονιά θα διεξαχθούν βάσει του νέου προγράμματος αυτό του Κλεισθένη, μέσω του οποίου θα εφαρμοστεί η απλή αναλογική. Ένα σύστημα το οποίο είχε προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις των εν ενεργεία δημάρχων, ωστόσο η κυβέρνηση εμφανίστηκε υπερμαχη δηλώνοντας ότι αποτελεί ένα δημοκρατικό σύστημα, που προωθεί τις συνεργασίες. Το πόσο θα αποδώσει φτάνει να το δούμε από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο

Το πρόγραμμα Κλεισθένης είναι το τρίτο κατά σειρά πρόγραμμα μετά το 1998 που εφαρμόστηκε εκείνο του Καποδίστρια. Κι αν αρχικά είχε ψηφιστεί το Κλεισθένης Ι πλέον αποφασιστήκαν να ενταχτούν κάποιες τροπολογίες, οι οποίες και θα ψηφιστούν άμεσα.

Αναλυτικά τα βασικά σημεία του νέου προγράμματος είναι τα εξης:

• Θεσπίζεται η απλή αναλογική ως το εκλογικό σύστημα διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών. Σήμερα, ο συνδυασμός του δημάρχου της δεύτερης Κυριακής λαμβάνει το 60% των εδρών, ακόμη κι αν την πρώτη Κυριακή έλαβε πολύ μικρό ποσοστό. Είναι ένα παραμορφωτικό και καλπονοθευτικό σύστημα που δεν αντιπροσωπεύει τους πραγματικούς συσχετισμούς και θέτει μικρότερες δυνάμεις υπό την εξάρτηση μεγαλύτερων σχηματισμών. Η απλή αναλογική είναι ένα βαθιά δημοκρατικό μέτρο που ευνοεί τις συνεργασίες και τις προγραμματικές συγκλίσεις, τις συνθέσεις, σε ένα πεδίο που το είδος και το μέγεθος των προβλημάτων διευκολύνει τις συναινέσεις ως προς τον τρόπο αντιμετώπισής τους.

• Η θητεία των αιρετών γίνεται και πάλι 4ετής. Η διενέργεια των αυτοδιοικητικών εκλογών αποσυσχετίζεται από τη διενέργεια των ευρωεκλογών. Ενδεχόμενη ταυτόχρονη διενέργεια των εθνικών και των αυτοδιοικητικών εκλογών το 2019 είναι συγκυριακή.

• Αντιπεριφερειάρχες και Αντιδήμαρχοι θα προκύπτουν από τα αντίστοιχα συμβούλια. Η μεγάλη αλλαγή αφορά στον ορισμό των χωρικών Αντιπεριφερειαρχών από τα εκλεγμένα μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου, αντί να επιλέγονται άτομα έξω από αυτό. Προγραμματικές συνεργασίες που τυχόν αναπτύσσονται θα μπορούν να αποτυπωθούν και στην ανάληψη θέσεων ευθύνης από την πλευρά όλων των συνεργαζόμενων, χωρίς τους μέχρι τώρα περιορισμούς, εντός παραταξιακών συνεννοήσεων.

• Δίνεται η δυνατότητα ορισμού ενός αντιδημάρχου στους μικρούς νησιωτικούς Δήμους.

• Αυξάνεται ο αριθμός των επιστημονικών συνεργατών και των ειδικών συμβούλων, στα επίπεδα πριν τη δραστική μείωση του 2012, ως μέσο ενίσχυσης των ΟΤΑ δεδομένης της υποστελέχωσής τους.

• Σε κοινότητες με πληθυσμό έως 300 κατοίκους, θα εκλέγεται πρόεδρος και το ψηφοδέλτιο θα είναι ενιαίο. Πρόκειται για μια απλοποίηση της διαδικασίας για τις μικρές κοινότητες που διευκολύνει τους πολίτες να επιλέξουν πρόσωπα ευρύτερης αποδοχής για την ρύθμιση των τοπικών θεμάτων. Για τις κοινότητες άνω των 300 κατοίκων, προβλέπονται διαφορετικές κάλπες με ξεχωριστούς συνδυασμούς, διακριτούς από αυτούς που συμμετέχουν στους Δήμους. Εκτός αυτού, επιχειρείται μια σημαντική παρέμβαση τόνωσης της λειτουργίας των κοινοτήτων, με την μεταφορά αρμοδιοτήτων σε συνδυασμό με τον επιμερισμό ποσοστού από τους αναπτυξιακούς ΚΑΠ, για την εκτέλεση μικρών εργασιών που μπορεί να απαιτηθούν σε μια κοινότητα.

• Σε κάθε εκλογική Περιφέρεια ο αριθμός των υποψηφίων ενός συνδυασμού ισούται με τον συνολικό αριθμό των μελών του οργάνου με δυνατότητα προσαύξησης έως 30%, αντί για 100% που ισχύει τώρα. Αντιμετωπίζονται έτσι ζητήματα δυσκολίας συγκέντρωσης του απαραίτητου αριθμού υποψηφίων. Η επιλογή μπορεί πλέον να γίνει με πιο ποιοτικά στοιχεία. Επίσης, ένα ψηφοδέλτιο δεν χρειάζεται να έχει υποψήφιους από όλες τις εκλογικές περιφέρειες. Ενοποιείται ο δήμος και διευκολύνεται η κατάρτιση ψηφοδελτίων. Εισάγεται ποσόστωση για κάθε φύλο τουλάχιστον 40% επί του αριθμού των υποψηφίων του οικείου ψηφοδελτίου.

• Το δημοτικό συμβούλιο μπορεί με απόφασή του να μεταβιβάζει στην Οικονομική Επιτροπή και στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής αρμοδιότητές του σχετικές με το αντικείμενό τους.

• Προβλέπονται εκλογές με παραταξιακά ψηφοδέλτια για τη συγκρότηση των Επιτροπών των Δήμων και των Περιφερειών με δυνατότητα ασφαλώς και για ανεξάρτητους να θέσουν υποψηφιότητα.

• H Επιτροπή Διαβούλευσης αναβαθμίζεται και θα ορίζεται σε Δήμους με πληθυσμό πάνω από 5.000 κατοίκους.

• Σε κάθε Δήμο συγκροτείται και λειτουργεί με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών και Προσφύγων, ως συμβουλευτικό όργανο. Θα έχει 11 μέλη, τα οποία ορίζονται από το οικείο δημοτικό συμβούλιο.

• Σε κοινότητες άνω των 2000 κατοίκων δίνεται η δυνατότητα συνέλευσης ανά συνοικία ή ανά ενορία. Ενισχύεται ο ρόλος των συνελεύσεων ειδικά σε ό,τι αφορά στην κοινωνική πολιτική του Δήμου.

• Η Συνταγματική πρόβλεψη εποπτείας των ΟΤΑ ασκείται μόνο ως προς τον έλεγχο νομιμότητας. Η σκοπιμότητα δεν ελέγχεται. Αυτή είναι αυστηρά ζήτημα λογοδοσίας των δημοτικών αρχών προς τους πολίτες.

• Συγκροτείται Αυτοτελής Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ (Επόπτης ΟΤΑ) ως αποκεντρωμένη υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία αναλαμβάνει από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ και την εποπτεία εν γένει των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αναδομείται και εξορθολογίζεται το θεσμικό πλαίσιο ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ για επίσπευση των διαδικασιών χωρίς εκπτώσεις στο έλεγχο. Οι αναθέσεις ελέγχονται εφόσον ξεπερνούν τις 120.000 ευρώ. Ο Επόπτης είναι μια σημαντική αλλαγή. Όχι μόνο απαλλάσσει τις Αποκεντρωμένες, που σε ορισμένες περιπτώσεις κι αυτές αντιμετωπίζουν προβλήματα επάρκειας προσωπικού, από μία μεγάλη ευθύνη, αλλά κινείται στην κατεύθυνση ενός σύγχρονου πλαισίου που θα επιφέρει μειώσεις στους χρόνους διεκπεραίωσης των υποθέσεων.

• Ενεργοποιείται ο θεσμός των δημοψηφισμάτων, επεκτείνεται σε επίπεδο Περιφέρειας. Ενδυναμώνεται έτσι η συμμετοχή των πολιτών για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων τοπικών θεμάτων, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις διαλόγου μέσα στην κοινωνία, αλλά και συνυπευθυνότητας για τις αποφάσεις.

• Ο Συμπαραστάτης του Πολίτη και της Επιχείρησης αντικαθίσταται από τον θεσμό της Δημοτικής και Περιφερειακής Διαμεσολάβησης. Σήμερα αφορά λίγους δήμους και Περιφέρειες. Στόχος είναι να καλύψει όλη την επικράτεια, αφού σήμερα ο Συμπαραστάτης δεν εφαρμόζεται καθολικά. Θα οριστούν διαμεσολαβητές ανά Περιφέρεια και Περιφερειακή Ενότητα, οι οποίοι θα καλύπτουν όλους τους δήμους και θα υποστηρίζονται από αυτούς. Τα καθήκοντα, τα δικαιώματα και όλες οι αναγκαίες λεπτομέρειες καθορίζονται συγκεκριμένα.

• Για το μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό των δήμων, εκπονείται Τετραετές Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, το οποίο εξειδικεύεται κατ’ έτος σε Ετήσιο Πρόγραμμα Δράσης. Το τεχνικό πρόγραμμα αποτελεί μέρος του Ετήσιου Προγράμματος Δράσης και επισυνάπτεται, σε αυτό, ως παράρτημα. Για την ψήφιση και εκτέλεση του προϋπολογισμού εκάστου έτους, απαιτείται η κατάρτιση τεχνικού προγράμματος για το έτος αυτό.

• Ενισχύεται ο ρόλος της ΜΟΔ και της ΕΕΤΑΑ, προκειμένου να διαθέτουν το κατάλληλο προσωπικό για την εποπτεία και υλοποίηση μελετών, καθώς και την παροχή τεχνικών συμβουλών στους δήμους της χώρας για την υλοποίηση έργων. Οι δήμοι θα μπορούν επίσης, να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με το δημόσιο και φορείς του για μελέτες και εκτέλεση έργων. Εισάγεται ο διαδημοτικός σύνδεσμος Τεχνικής Υπηρεσίας μεταξύ όμορων δήμων που δεν έχουν το απαραίτητο προσωπικό για να λειτουργήσει η Τεχνική Υπηρεσία τους. Όλα αυτά είναι μέτρα για την καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου επιστημονικού προσωπικού μέχρι οι συνθήκες να επιτρέψουν μια ολιστική αντιμετώπιση της υποστελέχωσης των ΟΤΑ. Έχουν όμως και αναπτυξιακό αντίκρισμα, αφού θα ξεμπλοκάρουν τοπικά έργα για τα οποία μάλιστα υπάρχουν οι πόροι.

• Δίνεται η δυνατότητα στους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού να συστήνουν μόνοι τους ή μεταξύ τους ή και με άλλους φορείς του Δημοσίου εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, θερμικών εγκαταστάσεων, λειτουργίας μονάδων αφαλάτωσης και συναφών δραστηριοτήτων. Πρόκειται για μία δυνατότητα που διευρύνει τους ορίζοντες και τη δράση των ΟΤΑ στη σύγχρονη πραγματικότητα δημιουργώντας ανάπτυξη στις τοπικές κοινωνίες. Επίσης, μπορούν συστήσουν εταιρίες Κοινής Ωφέλειας ή να συμμετάσχουν σε υφιστάμενες. Στα μικρά νησιά μπορούν να ιδρύσουν μονομετοχική ΑΕ για τη λειτουργία πρατηρίου υγρών καυσίμων. Μεγεθύνει τον τοπικό έλεγχο σε κρίσιμους τομείς και μπορεί να μειώσει τα ενεργειακά κόστη και να ενισχύσει τις επιδιώξεις για ενεργειακή επάρκεια.

• Η λευκή ψήφος υπολογίζεται μόνο για τη διαπίστωση απαρτίας. Δεν υπολογίζεται στις ψηφοφορίες λήψης αποφάσεων των συλλογικών οργάνων των ΟΤΑ. Διευκολύνεται έτσι η λήψη αποφάσεων. Επίσης, δεν νοείται αρνητική ψήφος, είναι αναγκαία η υπερψήφιση συγκεκριμένης πρότασης για να αποφεύγονται φαινόμενα τεχνητής αδυναμίας λήψης αποφάσεων.

• Η διαδικασία κατάρτισης του Προϋπολογισμού γίνεται συμμετοχική και αναβαθμίζεται. Διαμορφώνεται θεσμικός χώρος για τη διατύπωση εναλλακτικών προτάσεων έναντι του «μονόπρακτου» της υπερψήφισης ή καταψήφισης εν συνόλω της εισήγησης της Οικονομικής Επιτροπής. Θα ζητούνται εναλλακτικές προτάσεις που θα έρχονται σε αντιπαράθεση με την εισηγητική πρόταση. Το τεχνικό πρόγραμμα δύναται να ψηφίζεται ανά έργο και οι προτάσεις θα εισηγούνται κατά αντιπαράθεση. Δηλαδή θα απαιτείται αντιπρόταση που θα συνιστά τον Προϋπολογισμό πραγματοποιήσιμο. Πρόκειται για μέτρα που σκοπεύουν να άρουν τυχόν εμπόδια στη λειτουργία του δήμου λόγω επιμέρους αντιθέσεων.

• Εισάγεται η δυνατότητα το δημοτικό συμβούλιο να ορίζει ειδικούς συντελεστές, ως διαβαθμίσεις των γενικών συντελεστών του ενιαίου ανταποδοτικού τέλους. Επιδιώκεται έτσι μια πιο ισορροπημένη και δίκαιη κατανομή των τελών. Πρόκειται για νέο εργαλείο στη διάθεση των δήμων, που θα τους επιτρέψει στοχευμένες παρεμβάσεις με αναπτυξιακή διάσταση.

• Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση της ΚΕΔΕ καθορίζονται τα κριτήρια και η διαδικασία κατανομής των εσόδων που εγγράφονται στον προϋπολογισμό δημοσίων επενδύσεων και στον τακτικό προϋπολογισμό. Κριτήρια κατανομής αποτελούν μεταξύ άλλων: Το μήκος των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης. Το μήκος του δημοτικού και αγροτικού οδικού δικτύου. Η νησιωτικότητα και η ορεινότητα. Το επίπεδο των παρεχόμενων κοινωνικών υπηρεσιών. Οι πληθυσμιακές διακυμάνσεις ανά εποχές και η δημογραφική τάση. Οι κλιματολογικές συνθήκες και τα ιδιαίτερα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά. Το επίπεδο των βασικών υποδομών του ΟΤΑ, όπως λιμένες, συγκοινωνίες, ιδιόκτητα κτίρια, σχολικές και αθλητικές υποδομές. Το ποσοστό ανεργίας. Η χωρική έκταση του ΟΤΑ. Το επίπεδο του παραγόμενου ΑΕΠ από τον ΟΤΑ ως ποσοστού του συνολικού ΑΕΠ της χώρας. Εντάσσεται στην προσπάθεια υποστήριξης των ΟΤΑ, για την αποφυγή ανισομερών προσεγγίσεων σε βάρος των πολιτών σε μειονεκτικές περιοχές.

• Συνιστώνται μικτές Διυπουργικές Επιτροπές Ανακαθορισμού Αρμοδιοτήτων και Διαδικασιών με έργο την καταγραφή των αρμοδιοτήτων και διαδικασιών της κεντρικής διοίκησης, των αποκεντρωμένων διοικήσεων και της τοπικής αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού, ανά πεδίο δημόσιας πολιτικής κάθε Υπουργείου, την αξιολόγηση της άσκησης αυτών, τον εντοπισμό προβλημάτων και τη διατύπωση πρότασης για την αντιμετώπιση αυτών, σύμφωνα με τις αρχές της εγγύτητας, της επικουρικότητας και της αποτελεσματικότητας.

• Συνιστάται Μόνιμη Επιτροπή Ελέγχου Αρμοδιοτήτων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αντικείμενο τον διαρκή έλεγχο, την εποπτεία και την παροχή γνώμης για κάθε ζήτημα σχετικό με τη μεταβολή του νομοθετικού πλαισίου καθορισμού των αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού, καθώς και της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Κεντρικής Διοίκησης και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Θα συμμετέχουν και οι εκπρόσωποι των αιρετών. Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντικό μέτρο το οποίο μπορεί να προλάβει αρνητικές συνέπειες και θέτει τους εκπροσώπους της ΤΑ σε προνομιακή θέση συνδιαμόρφωσης πολιτικής για το πολύ σημαντικό θέμα των αρμοδιοτήτων.

• Μεταφέρεται πλήρως στις περιφέρειες η αρμοδιότητα καθαρισμού και αστυνόμευσης των ρεμάτων, καθώς και των προς απαλλοτρίωση παραρεμάτιων περιοχών.

• Οι διατάξεις για τους ΦΟΔΣΑ εντάσσονται επίσης στο επικείμενο σχέδιο νόμου. Πρόκειται για ένα συνολικό και εκτεταμένο πλέγμα διατάξεων που στοχεύουν να διευκολύνουν τη λειτουργία και το έργο τους. Πλέον, οι ΦΟΔΣΑ λειτουργούν ως οργανισμοί μη κερδοσκοπικού και κοινωφελούς χαρακτήρα, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή τους. Ευνοείται η αποκέντρωση στη διαχείριση των απορριμμάτων σε επίπεδο Περιφέρειας, με τη δυνατότητα διατήρησης έως και τριών ΦΟΔΣΑ. Σε συνδυασμό με την εκπόνηση των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Απορριμμάτων από το σύνολο των αιρετών των Δήμων μιας Περιφέρειας, μεγεθύνονται οι εγγυήσεις αξιολόγησης όλων των πραγματικών παραγόντων που επενεργούν στο συγκεκριμένο έργο διαχείρισης και η αποτελεσματικότητά του.

• Μεταφέρονται στο ΥΠΕΣ, από τις αποκεντρωμένες Διοικήσεις, οι αρμοδιότητες απονομής ιθαγένειας και πολιτογράφησης για την αποτελεσματικότερη, ταχύτερη και ενιαία άσκησή τους.

• Διαγράφονται τα χρέη για τα μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, των οποίων οι ιδιοκτήτες έχουν επιβαρυνθεί με Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, βελτιώνεται η διαδικασία.




2 Σχόλια

  1. Ελένη Χαλβατζα
    10/03/2019 at 22:56

    Εξαιρετικό άρθρο συμπυκνωμένο και επικεντωμεμο στις βασικές αλλαγές του νόμου για τη λειτουργία των δήμων και περιφερειών

    • Φαρκαδονας
      11/03/2019 at 02:30

      Ασε μας κυρια μου που σας επιασε ο πονος για τον τοπο μας ενω δεν ειχατε πατησει ποτε σας τοσα χρονια δεν σας ειδαμε ποτε! Δηλωσε οτι θα εισαι αμισθη να σε πιστεψω αλλιως κανεις δεν προκειται να σε πιστεψει! Παρεπιπτοντως βαλε πιο μικρη φωτογραφια στο εκλογικο κεντρο λιγη ταπεινοτητα δεν βλαπτει χωρια οτι χαλαει η αισθητικη του τοπου ΜΟΥ οχι σου!