Τα παρατσούκλια της παλιάς παρέας στην Κρήνη

Γράφουν η εγγόνα του Μπουλιούλη και ο Αλής..

Παρατσούκλι… ένα περίεργο συνήθως όνομα με το οποίο φωνάζουν κάποιον επειδή ταιριάζει στην εμφάνισή του ή σε κάτι άλλο πάνω του ή για να τον κοροϊδέψουν, σύμφωνα με τον ορισμό του ηλεκτρονικού λεξικού wiktionary . Ένα όνομα που δίνουμε σαρκαστικά σε κάποιον σύμφωνα με το thefreedictionary. Το λέμε πριν από το επίθετο κάποιου ή και μόνο του και τότε σίγουρα κάποιος καταλαβαίνει σε ποιον αναφερόμαστε…

Το παρατσούκλι μπορεί να αφορά τους κατοίκους ενός ολόκληρου Νομού (όπως είναι οι Χαμουτζήδες, τα Καρντάσια, οι Σούρδοι, οι Μινάρες και οι… Κουμπάροι) και πολλές φορές πηγάζει από κάποιο χαρακτηριστικό της τοπικής κοινωνίας ή από κάποιο γνωστό τοπικό προϊόν ή ένα ευγενές τετράποδο (το τυρόγαλο, το κασέρι, ο ακανές, το γκατζόλι που είναι το γαϊδουράκι σε ντόπια διάλεκτο). Μπορεί να αφορά ακόμη τους οπαδούς μιας ομάδας (και εδώ δεν θα δώσουμε παραδείγματα για ευνόητους λόγους) ή και μεμονωμένα δημόσια πρόσωπα προερχόμενα από τον πολιτικό ή τον καλλιτεχνικό χώρο (είναι γνωστοί σε όλους ο «Κινέζος» πρώην πρωθυπουργός, ο «Θείος», ο Πάριος τραγουδιστής αλλά και ο Άρχοντας του Κάμπου).

Τα παρατσούκλια μάλιστα διαφέρουν ως προς την ακτίνα επιρροής τους που μπορεί να είναι περιορισμένη στα όρια μια σχολικής τάξης, ενός χωριού ή μιας νεανικής παρέας όταν αφορούν ένα συγκεκριμένο άτομο, είτε να χαρακτηρίζουν ολόκληρα έθνη, όπως είναι οι γείτονές μας οι «Φρατέλλοι», η «Ψωροκώσταινα» και το πολύ επίκαιρο συνολικό παρατσούκλι «PIGS», από τα αρχικά της Πορτογαλίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Ισπανίας, των μισητών δηλαδή στους Βορειοευρωπαίους χωρών της ζώνης του ήλιου. Και το τελευταίο είναι ένα παρανόμι γεμάτο φθόνο για τις χώρες που έχουν την τύχη να μονοπωλούν τον ήλιο και τα… χρέη προς τους Ευρωπαίους Εταίρους. Όσα παρατσούκλια πηγαίνουν παρέα με μεγάλα κομμάτια πληθυσμών είναι σχετικά ανώδυνα, αν και συνήθως όχι ευπρόσδεκτα.

Στο επίπεδο της τοπικής κοινωνίας οι περισσότεροι γνωρίζουμε επίσης τα ατομικά ή τα οικογενειακά μας παρατσούκλια, ακόμη κι αν προτιμάμε κάποιες φορές να τα ξεχνάμε. Εμπειρικά μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι η έμπνευση για να δημιουργηθεί ένα παρατσούκλι δίνεται από κάποιο χαρακτηριστικό ενός ατόμου λιγότερο ή περισσότερο σημαντικό, από την καταγωγή έως τη σωματική του διάπλαση, από την ηλικία του σε σχέση με τα αδέρφια του, από κάποια συνήθεια, το επάγγελμα, το επώνυμό του ή πολύ απλά από μια φράση που συνηθίζει να επαναλαμβάνει. Στην περίπτωση μάλιστα που είναι επιτυχημένο μπορεί να συνοδεύει ακόμη και μια ολόκληρη οικογένεια για πολλές γενιές. Στο στρατό, στο σχολείο, στο επάγγελμα, στη γειτονιά… όσο κι αν είναι κανείς προσεκτικός «κινδυνεύει» πάντοτε κάποιος ευφάνταστος και παρατηρητικός τύπος με αρκετό χιούμορ (ή αρκετή κακία σε ορισμένες περιπτώσεις) να του «κολλήσει» ένα παρατσούκλι που θα μείνει κληρονομιά στις μετέπειτα γενιές. Αρκετά όμως με τις κατηγορίες και τα είδη των «παρεπώνυμων».palia parea

Ακολουθούν τα παρατσούκλια του χωριού μας. Για όσους σκοπεύουν να παρεξηγηθούν, μην ξεχνάτε ότι μια συνήθεια τόσο βαθειά ριζωμένη δεν εγκαταλείπεται εύκολα όσοι αιώνες κι αν περάσουν! Θυμηθείτε απλώς τον αρχαίο Οιδίποδα με το οίδημα στα πόδια ή τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Ε’ που του κόλλησαν το «Κοπρώνυμος»! Τα παρατσούκλια του χωριού μας μαρτυρούν την οξύνοια, την ευστοχία και την παρατηρητικότητα των παλιών, αλλά και τη συνήθεια να ανταλλάζουν μεταξύ τους καλοπροαίρετα πειράγματα στα πλαίσια της μεγάλης παρέας που απαρτιζόταν από τους παππούδες και τους προπαππούδες μας…

A: Αγριδογιάννης, Αζέλης, Αλής, Αλπίσια-Αυγά

B: Βαίκας, Βαϊντάς, Βαλέριος, Βαλμάς, Βέλιος, Βιτλιάης

Γ: Γαρώνας, Γατιάης, Γιαγκούλας, Γιακούπας, Γιουρλής, Γιωργάνας, Γκανάτσιος, Γκαβαλίνας, Γκαμήλας, Γκαφίλιας, Γκέκας, Γκιζίμης, Γκιντέρσος, Γκόιβας, Γκόλας, Γκόλτσιας, Γκούμος, Γκουβέλας, Γλυκαντζάς, Γορίλας, Γούβας,Γραβάτας

Ε:Εσκομπάρ

Ζ: Ζαμοράνο, Ζιουζιούς, Ζιωγάνας, Ζούκας

Ι: Ιόκας

Κ: Καζάνας, Καμπάς, Κανίς, Καουμπόης, Καπνουσούλτς, Καπρής, Καραβάνας, Καραμέλας, Καραμήτρος, Καραμισίνης, Καρανίκας, Καραφάνταλος, Καρδάρας, Καρκαντές, Καρράς, Κασμαντρός, Καστανάς, Κασιώρας,Καστελλάς, Κατσάνος, Κατσαντρίκος, Κατσιαντώνας, Κατσικάς, Κιτσιακάκος, Κλαρίνο, Κόκορας, Κόλας, Κότας, Κολλητήρι, Κουδούνας, Κουδουνούλι, Κουκουσπύρος, Κουμένος, Κουνελάς, Κουνουμούλιας, Κουρατζάς, Κουρκούτας, Κουσταβέκης, Κουτσιλιάρης, Κριτσιόνι, Κρόκος, Κόφας, Κυργυράς

Λ: Λάγκας, Λαδάκονος, Λαδάς, Λάλας, Λάμπας, Λαχανάς, Λιάπης, Λιάτας, Λιάχος, Λοιπόν, Λούκι, Λυτσαριάς

M: Μαγκιώρης, Μάειρας, Μακάριος, Μαλάμος, Μακρυνάσιος, Μαλέκας, Μαλούσης, Μαμάλας, Μάμος, Μαντάλας, Μαντανιάρης, Μάντζιος, Μασούρας, Μαστοράκος, Μητσιούλας, Μιρμηγκάς, Μκακάλης, Μούλας,  Μουστάκας, Μπάκακας, Μπακέρας, Μπαλαούρας, Μπαμέκας, Μπαμπλάς, Μπαρλής, Μπατζίνας, Μπατζιός, Μπέας, Μπελιμέμης, Μπένι Χιλ,  Μπόμπις, Μπορντάς, Μπουγατσούλας, Μπουζιούκης, Μπουλιούλης, Μπούσιος, Μυταράς

Ν: Νάκας, Νάνης, Νασίκας, Νιόνιος, Νταηρές, Νταντάς, Νταούλας, Ντάφος, Ντέντις, Ντόκας, Ντόντας, Νυφίτσα

O: Όζυ

Π: Πάλας, Παλιάς, Παλαμίδας, Παπανδρέου, Πάπιας, Παράξενος, Παριμάς, Πασιάς, Πασκάλας, Παυλάρας, Παονάς, Παχόμενος, Πϊπης, Πιπίτος Πετράνας, Πόμιρας, Ποντίκας, Πουπάκης, Πουρδίλας

Ρ: Ράτσας, Ρέπας, Ροιδάς

Σ: Σακαντάμης, Σακαφλιάς, Σαλέπης, Σαμαράς, Σαπουνάς, Σβέντζιος, Σιάτας, Σίπας, Σιώζιος, Σιώκας,Σκαντζόχοιρος, Σκλέντζας, Σκούπρας, Σκούρας, Σπόρης, Σφουντηλάς, Σώμα

Τ:  Τάκας, Τάκαρος, Τακόπουλος, Τάμπας, Ταραμάς, Τάσιος, Τζαμαρίας, Τζάτσας, Τζαχάνης, Τζέλας, Τζιάνας, Τζιαφέρης, Τζινινές, Τζιοράς, Τόλας, Τουλίκας, Τσάγας, Τσάρος, Τσιακαπέτρος, Τσιακαρδόνης, Τσιαλατάς, Τσιαμτσιούμης, Τσιανάκας, Τσιάπης, Τσιγαρίδας, Τσικρίκας, Τσιλούλης, Τσιριρής, Τσίφης, Τσιφόκας, Τσιολιάς, Τυχαίος

Φ: Φαφάλας, Φαφούτας, Φέκος, Φορτούλας, Φορτωτήρας Φίλιος, Φιρφιρίς, Φτσηλάς, Φσέκι

Χ: Χατζητζιάρης, Χατζηγακούλης, Χελωνάς, Χούσιος, Χτάβας

Ψ: Ψωμάς, Ψαρής

paratsouklia

Βιβλιογραφία: «Τα οικογενειακά μας ονόματα», Μανόλη Τριανταφυλλίδη, εκδ. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη1995, «Ονόματα – Επώνυμα – Παρατσούκλια», Ανδρέα Καλαντζάκου, εκδ. Ελεύθερη Σκέψις, Αθήνα 2000, Διαδικτυακοί τόποι: http://www.egrigoros.gr/book/a45.asp, http://2gym-kalam.mes.sch.gr/onomata/eponyma.html