Το αρχαιότερο δένδρο της Φαρκαδόνας

(όταν η ιστορία, η πολιτική και η αστρονομία συνάντησαν μια βελανιδιά)

Μόλις 100 μέτρα από το ξωκλήσι της Παναγίας, βρίσκεται η αρχαιότερη βελανιδιά της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Φαρκαδόνας. Με ηλικία 368 χρόνια, στέκεται όρθια και επιβλητική παρά τους αιώνες που μεσολάβησαν. Έχει περίμετρο κορμού 3,2m και ύψος 19m. Επέζησε δυο παγκόσμιων πολέμων (1940 και 1914), «χάρηκε» την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881, «έζησε» το πάθος της ελληνικής επαναστάτης του 1821, και, ενώ η μικρή βελανιδιά φύτρωνε το 1650, έφευγε από τη ζωή ο μεγάλος φιλόσοφος Καρτέσιος! Να σημειώσουμε ότι είναι γνωστή η αξία και ο σεβασμός που έτρεφαν οι αρχαίοι Έλληνες για τη βελανιδιά. Το χρυσό στεφάνι βελανιδιάς του Φιλίππου του Β΄, που βρέθηκε στη Βεργίνα, το επιβεβαιώνει.

Η ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ ΤΗΣ ΦΑΡΚΑΔΟΝΑΣ

Προς το παρόν όμως χαίρονται την υπέροχη σκιά της τα άγρια πουλιά και τα πρόβατα της περιοχής! Αν η συγκεκριμένη βελανιδιά βρισκόταν σε κάποια χώρα της βόρειας Ευρώπης θα ήταν αξιοθέατο, θα αναφερόταν σε τουριστικούς οδηγούς ή θα γινόταν εκδηλώσεις «υπό τη σκέπη της». Ίσως όμως, τα ελληνικά δένδρα να γνωρίζουν καλά ότι, μένοντας στην ανωνυμία και μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα των ανθρώπων, αυτή να είναι η ασφαλέστερη μέθοδος για να γλιτώσουν την υλοτόμηση. Εδώ θα επιχειρήσω να βρω αναλογίες ανάμεσα στα δένδρα της φύσης και την πολιτική των ανθρώπων: θεωρώ ότι ένας σοβαρός λόγος που ο σύγχρονος άνθρωπος αποφεύγει την πολιτική ενασχόληση, δηλαδή την έκθεσή του στους άλλους μέσω των ιδεών και των δράσεών του, είναι για να τον αφήσουν στην ησυχία της ανωνυμίας του. Η ανωνυμία είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να αποφύγεις ο ίδιος την κριτική  και ταυτόχρονα να κάνεις όση κριτική θέλεις στους άλλους. Το είπε και ο αρχαίος Περικλής (κάπως έτσι): «δεν μπορούμε όλοι να σχεδιάσουμε μεγάλα και σπουδαία πράγματα, όλοι όμως μπορούμε να τα κρίνουμε». Εμείς οι Έλληνες πήραμε πολύ σοβαρά τα λόγια του Περικλή και όπου βρεθούμε και σταθούμε δεν ξεχνάμε να κάνουμε κριτική ή καλύτερα να κατακρίνουμε, να λοιδορούμε, να συκοφαντούμε, να γελοιοποιούμε ή να εξευτελίζουμε. Αρκετά όμως με την πολιτική.

Χρυσό στεφάνι με φύλλα βελανιδιάς από τους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας (350-325 π.Χ.)

368 χρόνια είναι αρκετά για να κρύβεται η ομορφιά της βελανιδιάς από όσους ξέρουν να τη «βλέπουν» και να την εκτιμούν. Το ότι έχουμε μάτια δεν σημαίνει όμως ότι ξέρουμε και να βλέπουμε. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Αν μας αφήσουν να κοιτάξουμε μέσα από ένα τηλεσκόπιο, η συντριπτική πλειοψηφία από μας θα δει μικρές φωτεινές κουκίδες. Μόνο οι ειδικοί και μυημένοι ξεχωρίζουν τους πλανήτες και τους δορυφόρους τους από τα άλλα αστέρια, ξέρουν τα ονόματά τους, το μέγεθος ή την απόστασή τους από τη Γη. Όσοι λοιπόν επισκεφτούν τη βελανιδιά ας έχουν εκπαιδευτεί λίγο και θα εκπλαγούν από το μέγεθος του κορμού και των κλαδιών αλλά και τον χρόνο που είναι αποτυπωμένος στο φλοιό του δένδρου. Με τα πόδια, απέχει μόνο 20 λεπτά από το κέντρο της Φαρκαδόνας και είναι μια ωραία βόλτα για όσους αγαπούν το περπάτημα. Περισσότερες πληροφορίες για την βελανιδιά στην Ελλάδα μπορείτε να βρείτε στη διεύθυνση:

http://www.karp.teilam.gr/Pages/diafora/BALANIDIA.pdf

Αυτό το εντυπωσιακό μνημείο της φύσης, σύμβολο της σοφίας και της πρόβλεψης, οφείλουμε να το προστατέψουμε και να το αναδείξουμε, μιας και οι φυλλοβόλες βελανιδιές στον κάμπο της Θεσσαλίας έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Στο χέρι μας είναι.

Με εκτίμηση, Αχιλλέας Ε. Κούμπος