Πόσο αντισεισμικά είναι τα κτίρια στην Ελλάδα; Τι να κάνετε σε περίπτωση σεισμού – Χρήσιμες συμβουλές προστασίας

Ο κύριος σεισμός λέγεται πώς ήταν αυτός των 5,3 ρίχτερ που σημειώθηκε με επίκεντρο την Αττική.

Μετά τον σεισμό, λοιπόν, και δεδομένου ότι οι σεισμολόγοι προειδοποιούν για ένα αρκετά έντονο σεισμολογικά σαββατοκύριακο, αξίζει να έχουμε στο νου μας ορισμένα βασικά πράγματα για την προστασία μας κατά τη διάρκεια ενός σεισμού αλλά και για το τι να κάνουμε έπειτα από αυτόν.

Στην επισημη ιστοσελίδα του Πυροσβεστικού Σώματος υπάρχουν συγκεκριμένες συμβουλές για το τι να κάνουμε κατά τη διάρκεια ενός σεισμού, όταν αυτός σταματήσει, αλλά και πώς να είμαστε προετοιμασμένοι αν κάτι τέτοιο ξανασυμβεί.

Κατά τη διάρκεια του σεισμού

  • Όταν αισθανθείτε μια σεισμική δόνηση, μπείτε αμέσως κάτω από ένα γραφείο ή ένα πολύ γερό τραπέζι. Σταθείτε μακριά από παράθυρα, βιβλιοθήκες, μεγάλους καθρέπτες και άλλα βαριά αντικείμενα που μπορούν να πέσουν.
  • Προσέχετε τους σοβάδες και τα διάφορα αντικείμενα της οροφής (γύψινες διακοσμήσεις κ.α). Παραμείνετε καλυμμένοι μέχρι να σταματήσει η δόνηση. Εάν το έπιπλο που σας προστατεύει, μετακινηθεί, προσπαθήστε να το ακολουθήσετε. Στη συνέχεια, θα βρείτε ορισμένες επιπρόσθετες συμβουλές σε περίπτωση που βρεθείτε σε συγκεκριμένους χώρους
  • Εάν βρίσκεστε σε ΨΗΛΟ ΚΤΙΡΙΟ και κοντά σας δεν υπάρχει γραφείο η τραπέζι, κινηθείτε προς τον εσωτερικό τοίχο και προστατέψτε το κεφάλι σας με τα χέρια. Μη χρησιμοποιήσετε ανελκυστήρα. Μην εκπλαγείτε εάν ο συναγερμός ή το αυτόματο σύστημα καταιονισμού τεθεί σε λειτουργία.
  • Εάν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο, απομακρυνθείτε από δέντρα, πινακίδες, κτίρια, ηλεκτρικά καλώδια και κολώνες.
  • Εάν βαδίζετε σε πεζοδρόμιο κοντά σε κτίρια, προχωρήστε προς την είσοδο του πλησιέστερου, για να προστατευτείτε από τα διάφορα αντικείμενα που μπορούν να πέσουν, όπως τούβλα, γυαλιά, σοβάδες, κ.α.
  • Εάν οδηγείτε, σταματήστε στην άκρη του δρόμου. Αποφύγετε τις διασταυρώσεις, τις γραμμές μεταφοράς του ηλεκτρικού ρεύματος και άλλες πηγές κινδύνου. Παραμείνετε μέσα στο όχημα μέχρι να σταματήσει η δόνηση.
  • Εάν βρίσκεστε σε μεγάλα καταστήματα με πολύ κόσμο ή σε δημόσιους χώρους συνάθροισης κοινού, μη σπεύσετε προς τις εξόδους. Απομακρυνθείτε από ράφια με αντικείμενα που μπορούν να πέσουν.
  • Εάν βρίσκεστε σε αναπηρική καρέκλα, μην προσπαθήσετε να σηκωθείτε. Μετακινηθείτε σε σημείο που μπορείτε να προφυλαχθείτε εφόσον αυτό είναι δυνατό, ασφαλίστε τους τροχούς και προστατέψετε το κεφάλι με τα χέρια σας.
  • Εάν βρίσκεστε στην κουζίνα, φύγετε μακριά από το ψυγείο, το φούρνο και τα ντουλάπια που βρίσκονται ψηλά.
  • Εάν είσαστε μέσα σε στάδιο ή θέατρο, παραμείνετε στο κάθισμά σας και προστατέψτε το κεφάλι με τα χέρια σας. Μην προσπαθήσετε να διαφύγετε προτού σταματήσει η δόνηση. Αποφύγετε να τρέξετε προς τις εξόδους.

Δείτε το video της Γενικής Γραμματείας Πολιτικης Προστασίας 

Τι να κάνετε μετά τον σεισμό

  • Να είστε προετοιμασμένοι για μετασεισμούς και σχεδιάστε πού θα προστατευθείτε όταν αυτοί συμβούν.
  • Ελέγξτε για τραυματίες. Δώστε τις πρώτες βοήθειες, εάν αυτό είναι αναγκαίο.
  • Παραμείνετε ήρεμοι και καθησυχάστε τους άλλους.
  • Αποφύγετε τα σπασμένα γυαλιά.
  • Ελέγξτε για πυρκαγιά. Πάρτε τις κατάλληλες προφυλάξεις.
  • Ελέγξτε τις παροχές φυσικού αερίου, νερού και ηλεκτρικού ρεύματος. Εάν υπάρχει ζημιά σε κάποια από αυτές, θέστε την εκτός λειτουργίας. Εάν υπάρχει διαρροή φυσικού αερίου, μη χρησιμοποιήσετε σπίρτα, φανό, συσκευές ή ηλεκτρικούς διακόπτες. Ανοίξτε τα παράθυρα, εγκαταλείψτε το κτίριο και ειδοποιήστε σχετικά την εταιρία φυσικού αερίου.
  • Εάν εξαιτίας της δόνησης το ακουστικό του τηλεφώνου έχει φύγει από τη θέση του, επανατοποθετείστε το και χρησιμοποιήστε το τηλέφωνο μόνο σε περίπτωση ανάγκης.
  • Συντονιστείτε με το σταθμό εκπομπής εκτάκτων αναγκών στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση. Ακούστε τα ενημερωτικά δελτία.
  • Παραμείνετε έξω από το κατεστραμμένο κτίριο.

Οικογενειακός Σχεδιασμός – Ατομική & Οικογενειακή ετοιμότητα

  • Δημιουργήστε ένα οικογενειακό αντισεισμικό σχέδιο.
  • Να γνωρίζετε τα ασφαλή σημεία σε κάθε δωμάτιο (κάτω από τραπέζια, γραφεία ή τους εσωτερικούς τοίχους).
  • Να γνωρίζετε τα επικίνδυνα σημεία (παράθυρα, καθρέπτες, κρεμάμενα αντικείμενα, τζάκια και ψηλά έπιπλα).
  • Κάνετε πρακτικές ασκήσεις. Φυσικά, ερευνείστε ποιοι είναι οι ασφαλείς χώροι για τον εαυτό σας και τα παιδιά σας.
  • Μάθετε να προσφέρετε πρώτες βοήθειες και τεχνικές ανάνηψης.
  • Αποφασίστε σε ποιο σημείο θα συναντηθεί η οικογένειά σας, σε περίπτωση που χαθείτε.
  • Να έχετε έναν κατάλογο με αριθμούς τηλεφώνων εκτάκτου ανάγκης.
  • Επιλέξτε ένα φίλο εκτός περιοχής ή συγγενή, που τα μέλη της οικογένειάς του μπορούν να τηλεφωνήσουν μετά το σεισμό και να ειδοποιήσουν για την κατάστασή σας.
  • Ετοιμάστε ένα φορητό σάκο επιβίωσης για τη δουλειά και το ταξίδι.

Πόσο αντισεισμικά είναι τα κτίρια στην Ελλάδα;

Ηλεία:Ζημιές από	τον σεισμό των 5,2R στην περιοχή της	Κρέστενας και στο	
δήμο Ανδρίτσαινας	-Κρεστένων
15&16/2/2016
(eurokinissi-Γιάννης Σπυρούνης/ilialive.gr)
Ηλεία:Ζημιές από τον σεισμό των 5,2R στην περιοχή της Κρέστενας και στο δήμο Ανδρίτσαινας -Κρεστένων 15&16/2/2016 (eurokinissi-Γιάννης Σπυρούνης/ilialive.gr)  EUROKINISSI

Η δημόσια συζήτηση για το πότε ένας μεγάλος σεισμός θα χτυπήσει την Ελλάδα είναι ανούσια αν δεν γνωρίζουμε τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν στην κτιριακή υποδομή τις χώρας μας.

Τρεις ειδικοί εξηγούν μακριά από κινδυνολογίες

Το ότι η χώρα μας είναι σεισμογενής και στο παρελθόν έχει δώσει μεγάλους και καταστροφικούς σεισμούς είναι περιττό να το αναφέρουμε. Άλλωστε τα παραδείγματα είναι πολλά και οι μνήμες νωπές.

Ωστόσο, οι πρόσφατες καταστροφές στη γειτονική Ιταλία από τα αλλεπάλληλα χτυπήματα του εγκέλαδου, και οι εικόνες βιβλικής καταστροφής προκάλεσαν και στη χώρα μας μια λογική ανησυχία με την δημόσια συζήτηση να έχει επανέλθει γύρω από το πότε ένας μεγάλος σεισμός θα χτυπήσει την ενδοχώρα.

Πάντως, εκτός από το να περιμένουμε και να τροφοδοτούμε διάφορα σενάρια μπορούμε να δράσουμε, να θωρακιστούμε και να προετοιμάσουμε τα κτίρια μας όσο το δυνατόν καλύτερα γίνεται. Που βρισκόμαστε όμως σήμερα;

Ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, πολιτικός μηχανικός κ. Παναγιώτης Καρύδηςμε ειδίκευση στην αντισεισμική τεχνολογία και πολύχρονη πείρα, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ κ. Γιώργος Στασινός, και ο κ. Βασίλης Μπαρδάκης πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος, βάζουν τα πράγματα στη θέση τους, ξορκίζοντας τον πανικό.

Monks walk in front of the Cathedral of St. Benedict in Norcia, central Italy, Italy, Monday, Oct. 31, 2016. The third powerful earthquake to hit Italy in two months spared human life Sunday but struck at the nation's identity, destroying a Benedictine cathedral, a medieval tower and other beloved landmarks that had survived the earlier jolts across a mountainous region of small historic towns. (AP Photo/Gregorio Borgia)
Monks walk in front of the Cathedral of St. Benedict in Norcia, central Italy, Italy, Monday, Oct. 31, 2016. The third powerful earthquake to hit Italy in two months spared human life Sunday but struck at the nation’s identity, destroying a Benedictine cathedral, a medieval tower and other beloved landmarks that had survived the earlier jolts across a mountainous region of small historic towns. (AP Photo/Gregorio Borgia)  ASSOCIATED PRESS

Τι συνέβη στην Ιταλία και πόσο μας αγγίζει

“Τα κτίρια στην Ιταλία δεν είναι ότι δεν είναι καλά χτισμένα αλλά δέχτηκαν από κάτω τους ισχυρότατους και γειτονικούς μάλιστα σεισμούς. Και σε συνδυασμό με τη σαθρότητα του εδάφους, αφού είναι χτισμένα πάνω σε μπαζώματα και κατολισθένα εδάφη, και την χρόνια καταπόνηση τους δεν άντεξαν και κατέρρευσαν” μας λέει ο κ.Καρύδης ερμηνεύοντας τις εικόνες βιβλικής καταστροφής που όλοι μας είδαμε στην Ιταλία.

Τα κτίρια της χώρας μας σε γενικές γραμμές είναι πολύ καλά

Πόσο κοντά είμαστε στο να ζήσουμε και εμείς σήμερα, ανάλογες εικόνες; “Τα κτίρια της χώρας μας σε γενικές γραμμές είναι πολύ καλά, ιδιαίτερα όσα κατασκευάστηκαν από το 1985 και μετά και πληρούν ορισμένες αντισεισμικές προδιαγραφές. Το έχουν αποδείξει άλλωστε αφού με τόσους σεισμούς δεν είχαμε τεράστιες καταστροφές” τονίζει ο πολιτικός μηχανικός κ. Καρύδης.

“Αυτά που είναι μεταξύ του 1960 και του 1985 είναι σαφώς πιο ευάλωτα και πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις, ιδιαίτερα αν είναι κακοσυντηρημένα. Αρχικά, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να καλέσουν έναν μηχανικό και να προβούν σε προσεισμικούς ελέγχους, οι οποίοι έχουν πολλά επίπεδα και φάσεις και έπειτα να κάνουν τις απαραίτητες ενέργειες” συμβουλεύει τους ιδιοκτήτες ο κ. Καρύδης.

Έχουν γίνει άλματα τις τελευταίες δεκαετίες

“Το πρόβλημα της ποιότητας των κατασκευών, κυρίως στα κτίρια, υπό το πρίσμα της αντισεισμικής θωράκισης, έχει κάνει ουσιαστικά βήματα – άλματα θα έλεγα – τις τελευταίες δεκαετίες. Μετά τον ΓΟΚ του 1985 αλλά και τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, νομίζω ότι είμαστε σε ένα πολύ καλό επίπεδο, τουλάχιστον επιστημονικά.” λέει ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός.

Ο Μητοπολίτης Ιωαννίνω Μάξιμος, ο δήμαρχος Πωγωνίου Χρ. Καψάλης και κλιμάκιο του ΤΑΣ Κοζάνης επισκέφθηκαν το Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο Βελλάς όπου κατέγραψαν τις ζημιές από τον σεισμό των 5,5 Ρίχτερ, την Δευτέρα 17 Οκτωβρίου 2016.
(EUROKINISSI/ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΜΠΑΚΟΛΑΣ)
Ο Μητοπολίτης Ιωαννίνω Μάξιμος, ο δήμαρχος Πωγωνίου Χρ. Καψάλης και κλιμάκιο του ΤΑΣ Κοζάνης επισκέφθηκαν το Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο Βελλάς όπου κατέγραψαν τις ζημιές από τον σεισμό των 5,5 Ρίχτερ, την Δευτέρα 17 Οκτωβρίου 2016. (EUROKINISSI/ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΜΠΑΚΟΛΑΣ) EUROKINISSI

Με τα παραπάνω λεγόμενα συμφωνεί και ο κ. Βασίλης Μπαρδάκης πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος. “Απλοποιητικά μπορούμε να πούμε ότι όντως τα κτήρια που κτίσθηκαν μετά το 1985 έχουν μικρότερη σεισμική διακινδύνευση- είναι λιγότερο εύτρωτα. Στα πιο σύγχρονα κτήρια τηρούνται ακόμη περισσότερες προβλέψεις αντισεισμικότητας. Οι ισχύουσες προδιαγραφές υπερτερούν σε επιστημονική γνώση και τεχνική ακρίβεια σε σχέση με τους παλαιότερους κανονισμούς. Επίσης, έχει αποδειχθεί ότι η σεισμικότητα της χώρας μας είναι σημαντικώς υψηλότερη απ’ ό,τι προέβλεπαν οι παλαιότερες διατάξεις” επισημαίνει.

Οι ισχύουσες προδιαγραφές υπερτερούν σε επιστημονική γνώση και τεχνική ακρίβεια σε σχέση με τους παλαιότερους κανονισμούς

Αυτό όμως δε σημαίνει πως πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός, και για να να γίνει αυτό πιο κατανοητό, ο κ.Μπαρδάκης μας παραθέτει το παράδειγμα των αυτοκινήτων. “Τα παλαιότερα αυτοκίνητα δεν έχουν συστήματα ABS + antispin, τα ακόμη παλαιότερα δεν είχαν αερόσακους κ.ο.κ. Βέβαια, για όλα τα οχήματα μας πρέπει να διενεργείται τακτικός τεχνικός έλεγχος (ΚΤΕΟ). Λόγω των παραπάνω, προκύπτει η ανάγκη του προσεισμικού ελέγχου των παλαιότερων κτηρίων – χοντρικά του 80% του συνολικού δομικού μας πλούτου. Σε πρώτη φάση πρέπει να ελεγχθούν προσεισμικώς εκείνα τα κτήρια που γεννούν υποψίες σεισμικής τρωτότητας (λχ αυθαίρετα, κτήρια που με οπτικούς ελέγχους έχουν χαρακτηριστεί ως εύτρωτα κλπ) καθώς και οι χώροι μεγάλης συγκέντρωσης κοινού (κτήρια δημοσίου ενδιαφέροντος, πολυκαταστήματα, κ.α.).

Πρέπει να ληφθούν μέτρα από την Πολιτεία

Αυτό όμως μόνο εύκολο δεν είναι σε περίοδο βαθιάς οικονομικής κρίσης και ο κ. Μπαρδάκης το γνωρίζει προτείνοντας παρέμβαση της Πολιτείας. ” Το σοβαρό αυτό αίτημα απαιτεί τη λήψη μέτρων από την Πολιτεία. Το ΤΕΕ είχε παρουσιάσει στη Βουλή και στα αρμόδια Υπουργεία συστατικά στοιχεία για την εκκίνηση μια τέτοιας προσπάθειας. Στο παρελθόν είχαμε το παράδοξο της – απαραίτητης βέβαια – επιδότησης της ενεργειακής αναβάθμισης των κτηρίων χωρίς καμία πρόβλεψη για την ασφάλεια («του σκελετού») αυτών των κτηρίων.

Ηλεία:Ζημιές από	τον σεισμό των 5,2R στην περιοχή της	Κρέστενας και στο	
δήμο Ανδρίτσαινας	-Κρεστένων
15&16/2/2016
(eurokinissi-Γιάννης Σπυρούνης/ilialive.gr)
Ηλεία:Ζημιές από τον σεισμό των 5,2R στην περιοχή της Κρέστενας και στο δήμο Ανδρίτσαινας -Κρεστένων 15&16/2/2016 (eurokinissi-Γιάννης Σπυρούνης/ilialive.gr)  EUROKINISSI

250 χιλιάδες αυθαίρετα δεν έχουν καμία οικοδομική άδεια

“Δεν πρέπει να ξεχνάμε τον μεγάλο αριθμό αυθαιρέτων στην χώρα, για τα οποία δεν γνωρίζει κανείς αν και ποια στατική μελέτη έχει πραγματοποιηθεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΤΕΕ, περίπου 250 χιλιάδες αυθαίρετα χωρίς καμία οικοδομική άδεια έχουν ήδη δηλωθεί από τους ιδιοκτήτες στα πλαίσια του νόμου για τα αυθαίρετα. Είναι τα πρώτα που πρέπει να ελεγχθούν για την αντισεισμική τους θωράκιση. Μάλιστα ο νόμος 4178 που ισχύει μέχρι τον Φλεβάρη προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες μπορούν να χρησιμοποιήσουν το μισό του προστίμου του αυθαιρέτου τους για μελέτες στατικής επάρκειας ή για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης. Νομίζω ότι πρέπει να το κάνουν. Πέρα όμως από το θέμα των αυθαιρέτων, η Πολιτεία οφείλει να αναλάβει σύντομα πρωτοβουλία ώστε να ελεγχθούν και να αναβαθμισθούν στατικά όλα τα παλαιά, χτισμένα προ του 1985, κτίρια. Και προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στα δημόσια κτίρια και στα κτίρια συνάθροισης κοινού. Έχουμε το επιστημονικό δυναμικό για αυτή τη δουλειά, έχουμε και τα απαραίτητα εργαλεία, όπως ο Κανονισμός Επεμβάσεων και οι Ευρωκώδικες. Μπορούμε να βοηθήσουμε την Πολιτεία να βρει τις απαραίτητες λύσεις και στη χρηματοδότηση τέτοιων δράσεων. Αυτό που χρειάζεται είναι βούληση, σχέδιο και αποτελεσματικότητα.” υπογραμμίζει  από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΤΤΕ κ. Στασινός.

Από τα 80.000 δημόσια κτίρια μόλις τα 15.000 έχουν περάσει ενδελεχείς ελέγχους

Στην ερώτηση μας αν αυτούς τους τόσο απαραίτητους ελέγχους που τόσο πολύ μας επισημαίνουν οι ειδικοί έχουν κάνει τουλάχιστον όλα τα δημόσια κτίρια η απάντηση δεν είναι και η καλύτερη. “Φοβάμαι ότι από τα 80.000 δημόσια κτίρια μόλις τα 15.000 έχουν περάσει ενδελεχείς ελέγχους και αυτούς πριν από περίπου 15 χρόνια, οπότε σήμερα και αυτοί οι έλεγχοι πρέπει να επικαιροποιηθούν” τονίζει κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου στις αρμόδιες υπηρεσίες ο καθηγητής κ. Καρύδης.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Όταν εκδηλώνεται ένας μεγάλος σεισμός, όπως μας εξηγεί ο κ.Καρύδης, αυτοί οι οικισμοί που κινδυνεύουν περισσότερο είναι όσοι βρίσκονται μέσα στη λεγόμενη επικεντρική περιοχή. Δηλαδή, μέσα στον νοητό κύκλο με ακτίνα ίση όσο και το εστιακό βάθος του σεισμού. “Αυτή η περιοχή έχει άμεσο πρόβλημα” μας απαντά λακωνικά στην ερώτηση του τι θα συμβεί αν ο εγκέλαδος χτυπήσει την ενδοχώρα.

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ  EUROKINISSI

Επιπλέον όπως εξηγεί, περιοχές που το φαινόμενο εκτονώνεται συχνότερα, δίνοντας κατά καιρούς συχνούς μικροσεισμούς είναι και αυτές που διατρέχουν και τον μικρότερο κίνδυνο για δύο λόγους. Πρώτον διότι δεν έχει σωρευτεί τόση μεγάλη ενέργεια ώστε να δώσει ένα μεγάλο σεισμό και δεύτερον γιατί οι κάτοικοι στις συχνότερα σεισμογενής περιοχές έχουν μάθει να προετοιμάζονται καλύτερα οι ίδιοι αλλά και να χτίζουν καλύτερες κατασκευές αποφεύγοντας τυχόν κατασκευαστικές παρασπονδίες.

Πύργος - 
Άσκηση αντιμετώπισης περιστατικών μετά από ισχυρή σεισμική δόνηση στις
εγκαταστάσεις παλιού εργοστασίου, από την Πυροσβεστική Υπηρεσία Πύργου. (EUROKINISSI/Γιάννης Σπυρούνης/ilialive.gr)
Πύργος – Άσκηση αντιμετώπισης περιστατικών μετά από ισχυρή σεισμική δόνηση στις εγκαταστάσεις παλιού εργοστασίου, από την Πυροσβεστική Υπηρεσία Πύργου. (EUROKINISSI/Γιάννης Σπυρούνης/ilialive.gr)  EUROKINISSI

Όπως και να χει μπορεί σε γενικές γραμμές τα κτίρια μας να είναι καλά χρειάζεται όμως συνεχής επαγρύπνηση και εναρμόνιση με τις βέλτιστες διεθνής πρακτικές ούτως ώστε όταν δεχτούμε το “χτύπημα”  να είμαστε όσο προετοιμασμένοι γίνεται. Να το αποτρέψουμε άλλωστε δεν μπορούμε..

(Φωτογραφίες Eurokinissi. Οι τελευταίες είναι από άσκηση ετοιμότητας του Πυροσβεστικού Σώματος στον Πύργο. Πηγή: Γιάννης Σπυρούνης/ilialive)